START-triage en primaire triage in Nederland

Uitleg van START en de verschillen met Nederlandse GGB-triage: categorieën zijn niet zonder meer uitwisselbaar.

Triage is het beoordelen en indelen van slachtoffers om de beschikbare zorg te prioriteren. Bij een incident met veel slachtoffers is de eerste indeling een begin van het zorgproces, geen volledige diagnose of garantie dat iemand veilig kan wachten.

Wat START beoordeelt

START staat voor Simple Triage and Rapid Treatment. De Amerikaanse overheidsbron REMM beschrijft voor volwassenen een indeling op basis van lopen, ademhaling, doorbloeding en het kunnen opvolgen van opdrachten.

De bron noemt vier categorieën: groen (minor), geel (delayed), rood (immediate) en zwart (expectant). Met expectant bedoelt deze bron een zeer geringe overlevingskans gezien het letsel en/of de beschikbare zorg; zij noemt daarbij ook palliatieve zorg en pijnstilling. Dat is niet hetzelfde als de vaststelling dat iemand overleden is. Bron: HHS/REMM, START Adult Triage.

De Nederlandse GGB-context

De Leidraad Grootschalige Geneeskundige Bijstand 2.1, maart 2023 beschrijft T1, T2, T3 en overleden. De leidraad vermeldt expliciet dat T4 niet wordt gebruikt. Rood, geel en groen horen bij respectievelijk T1, T2 en T3.

Primaire triage gebeurt door ambulanceprofessionals; een MMT kan daarbij worden ingezet. De taakverantwoordelijke primaire triage organiseert het proces onder verantwoordelijkheid van de OvD-G. De leidraad beschrijft zo nodig kortdurende levensreddende handelingen en zichtbare registratie van de triageklasse.

Mensen die kunnen lopen worden in deze eerste indeling naar T3 geleid. De leidraad spreekt nadrukkelijk over mensen die niet ernstig gewond lijken. Op de T3-verzorglocatie vindt secundaire triage plaats. Kunnen lopen is dus geen definitieve uitsluiting van ernstig letsel. Bron: Leidraad GGB 2.1, paragraaf 3.3.1 en onderdeel T3-verzorglocatie.

Wat je niet één op één kunt overnemen

Een kleur krijgt betekenis binnen een bepaald systeem. Gebruik een buitenlands START-schema daarom niet als vervanging van het Nederlandse protocol. Ook een triageklasse geeft geen algemene, vaste wachttijd voor iedere patiënt.

Voor de uitvoering zijn het actuele LPA Ambulancezorg, de geldende GGB-afspraken en de eigen opleiding leidend. Deze uitleg reproduceert geen behandelalgoritme en geen grenswaarden voor het vaststellen van overlijden. De gebruikte Nederlandse leidraad is expliciet de openbare versie uit 2023; controleer operationele wijzigingen via de eigen organisatie en de GGB-leidraad.

Reikwijdte: brongecontroleerde vergelijking, 23 oktober 2026. Geen zelfstandige inzetinstructie of klinische validatie.